شاخه بندی اخبار


شرح قسمتي از خطبه متقين

شرح قسمتي از خطبه متقين

Date:1395/7/22

نماز شب اگر با شرايطش خوانده شود، در سرنوشت بسيار مؤثر است.


چند جمله‌اي آقاي رسايي در مورد آغاز سال تحصيلي بيان کردند و من وارد اين مسئله نمي‌شوم و بحث اخلاقي سال گذشته تحصيلي را ادامه مي‌دهم. در سال قبل بحث ما پيرامون خطبه متقين بود. به اينجا رسيديم: «اَمَّا اللَّيْلُ فَصافُّونَ اَقْدامَهُمْ تالينَ لاَِجْزاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَهُ تَرْتيلاً، يُحَزِّنُونَ بِهِ اَنْفُسَهُمْ، وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ»، متقين هنگام شب بيدار مي‌شوند، به نماز شب مي‌ايستند، آيات قرآن را با ترتيل مي‌خوانند؛ يعني هم آيات را آرام مي‌خوانند و هم در آن آيات خوانده شده تأمل مي‌کنند.  البته ترتيل به معناي آرام خواندن و منظم خواندن است.

«فَاِذا مَرُّوا بِآيَة فيها  تَشْويقٌ رَكَنُوا اِلَيْها طَمَعاً، وَ تَطَلَّعَتْ نُفُوسُهُمْ اِلَيْها شَوْقاً، وَ ظَنُّوا  اَنَّها نُصْبَ اَعْيُنِهِمْ. وَ اِذا مَرُّوا بِآيَة فيها تَخْويفٌ اَصْغَوْا اِلَيْها مَسامِعَ قُلُوبِهِمْ، وَ ظَنُّوا اَنَّ زَفيرَ جَهَنَّمَ وَ شَهيقَها فى اُصُولِ آذانِهِمْ»، وقتي آياتي که آخرت را بيان مي‌کنند را مي‌خوانند، روحشان با شوق زياد مي‌خواهد از بدنشان جدا شود. وقتي آياتي که بيم‌دهنده است را مي‌خوانند، انگار عذاب الهي را در جلوي چشمانشان مي‌بينند.   

در روايات دارد که بعضي از اصحاب که شب نماز شب مي‌خواندند بسيار طولاني مي‌شد.

به نظر من «وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ» به نماز شب برمي‌گردد. نماز شب اگر با شرايطش خوانده شود، در سرنوشت بسيار مؤثر است.

البته از اين روايات نهج البلاغه برداشت کردم .

ما در سرنوشت و حوادثي که برايمان پيش مي‌آيد، عالم قَدَر است که در قرآن به محو و اثبات تعبير شده است. صدرالمتألهين مي‌گويد لوح محفوظ قَدَم اعلي است و اين عالم قَدَر، قدم ادني است. لوح محفوظ اجمالاً علم خداوند است که قابل تغيير نيست و ثابت است که به اراده حق تعالي است و عين ذات حق تعالي است. لوح محفوظ است.

آنچه قابل تغيير است عالم قَدَر است. به اصطلاح الواح قَدَريه است و اين الواح مرتب عوض مي‌شود.

يک خاطره‌اي از خودم نقل کنم: من ابتدا که مشرف به قم شدم مسجد فيضيه قم بودم. با بچه‌هايي چون آيت الله مهدوي کني و چند تن ديگر بوديم. آنجا توفيق هم داشتيم که زمستان و تابستان که در مدرسه فيضيه وضو مي‌گرفتيم به حرم حضرت معصومه براي نماز جماعت مي‌رفتيم. حرم سه بار نماز مي‌خواندند چون زوار مي‌آمدند. نماز اول را آية الله مرعشي نجفي  مي‌خواندند. نماز دوم حرم را آيت الله زنجاني مي‌خواندند نماز سوم را سيد بزرگواري مي‌خواندند که اسمشان را يادم رفته است. که نماز سوم نزديک طلوع آفتاب بود.

من نماز مرحوم آقاي مرعشي را دوست داشتم، چون بعد از نماز به سراغ مباحثه و کارهايم مي‌رفتم. از طرفي آقاي مرعشي قرآن را زيبا تلاوت مي‌کردند. مثلاً  در روز تولد حضرت زهرا سوره انسان(دهر) را مي‌خواند. يا روزهاي پنجشنبه سوره نبأ و روزهاي جمعه سوره جمعه مي‌خواند. من خيلي قرآن خواندنشان را دوست داشتم. بهر حال اين گذشت. چند سال بعد حجره‌ام را عوض کردند. با دو سه نفر بوديم که گاهي از اين و آن گفته مي‌شد. گاهي هم بعضي از دوستان هم‌حجره‌اي از همه جا مي‌گفتند. من کم سن و کم تجربه بودم. من هم در جمعشان بودم. يکبار متوجه شدم و ديدم که من ديگر نماز جماعت نمي‌روم نه صبح نه ظهر و نه شب. درسهايم را هم درست نمي‌خوانم. درس امام مي‌رفتم درست مطالعه نمي‌کردم  يکدفعه به خودم آمدم. در آن زمان مرحوم آيت الله کني و باقري هم حجره‌شان را عوض کردند.  من به آنها گفتم من پيش شما مي‌آيم. خدا را شکر دوباره برگشتم. در روايات دارد که کسي که در عنفوان جواني خيلي مواظبت کند، وسط عمرش اگر دچار کجروي شود، آخرش خوب مي‌شود.

به نظر من «وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ» اينست که انسانهايي که نماز شب مي‌خوانند، قرآن را با ترتيل مي‌خوانند، آن نماز شب قبل از مرگ به فريادشان مي‌رسد.

در علم پروردگار قلم ادني داريم که بستگي به خود انسان دارد. روايات زيادي به خصوص در کتاب کافي است که کسي که دعا کند اين دعايش بسياري از ناملايمات را برطرف مي‌کند. حتي روايت داريم که اگر کسي نگراني داشت و رفع شد، بايد دائماً درحال توجه باشد که اگر از خداوند سؤال نکني خطا کني.

با توجه نماز شب خواندن را فراموش نکنيم. اينها چيزهايي است که بزرگان از قديم گفته‌اند. مرحوم سيد علي قاضي طباطبايي خاطراتي دارد. مرحوم  مي‌گويد من در نجف اشرف بودم. دم در مدرسه به مرحوم سيد علي قاضي رسيدم. وقتي به من رسيد دستش را به شانه من گذاشت و به من گفت هرکجا بخواهي برسي با نماز شب خواهي رسيد. سه بار به من گفت نماز شب، نماز شب، نماز شب. الواح قدريه عجيب است. انسان نبايد در حسد باشد، در غيبت و دروغ باشد، در راه‌هاي خلاف باشد، دراهميت ندادن به نماز و نماز جماعت باشد. اينها همه براي انسان چيزهايي را به ثبت مي‌رساند. دنيا عالم قدر است. يکبار انسان مي‌بيند شصت سالش شد و ديگر به هيچ دردي نميخورد آن رفيقهايي که داشت، همه از دنيارفتند. هيچکدامشان به درد انسان نمي‌خورند. اين عالم قدر و عالم ادني خيلي چيزها را مي‌تواند بالا و پايين کند. از جمله نماز شب.

«اَمَّا اللَّيْلُ فَصافُّونَ اَقْدامَهُمْ تالينَ لاَِجْزاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَهُ تَرْتيلاً، يُحَزِّنُونَ بِهِ اَنْفُسَهُمْ، وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ»، بعد مي‌فرمايد: ««فَاِذا مَرُّوا بِآيَة فيها  تَشْويقٌ رَكَنُوا اِلَيْها طَمَعاً، وَ تَطَلَّعَتْ نُفُوسُهُمْ اِلَيْها شَوْقاً، وَ ظَنُّوا  اَنَّها نُصْبَ اَعْيُنِهِمْ». وقتي به آيه بشارت‌دهنده بهشت مي‌رسند، گويا نفس آنها مي‌خواهد از بدن جدا شده و به بهشت برسد و اگر به آيه «وَ اِذا مَرُّوا بِآيَة فيها تَخْويفٌ اَصْغَوْا اِلَيْها مَسامِعَ قُلُوبِهِمْ، وَ ظَنُّوا اَنَّ زَفيرَ جَهَنَّمَ وَ شَهيقَها فى اُصُولِ آذانِهِمْ» رسيد بيم‌دهنده براي اوست و مي‌ترسد. اين حالت در نماز شب متقين است.

مرحوم اشراقي نقل مي‌کرد که امام خميني(ره) چقدر نماز شب مي‌خواند و چقدر در نماز شب گريه مي‌کردند. در نماز شب دستمالشان خيس مي‌شد. اينها براي انسان توفيقات مي‌آورد.

انسان با اين اصول و مباني مي‌تواند به جايي برسد.

 روايات ما درباره نماز شب و خواندن قرآن بسيار است. پس بنابراين «اما اللَّيْلُ فَصافُّونَ اَقْدامَهُمْ تالينَ لاَِجْزاءِ الْقُرْآنِ يُرَتِّلُونَهُ تَرْتيلاً، يُحَزِّنُونَ بِهِ اَنْفُسَهُمْ، وَ يَسْتَثيرُونَ بِهِ دَواءَ دائِهِمْ» متقين وقتي نماز  و آيات قرآن مي‌خوانند، حال حزن دارند. وقتي سرشان را بر سجده مي‌گذارند نمي‌خواهند سرشان را از سجده بلند کنند. فطرت وصل به خدا شده است.

انسان اگر براي شروع تند تند نماز شب بخواند، بيست دقيقه به اذان بلند شود و 5 دقيقه وضو بگيرد و يک ربع نماز شب بخواند. وقتي انسان سنش بيشتر شد، بيشتر به نماز شب توجه مي‌کند نماز شب در مقدرات مؤثر است.  در جامعه و موقعيت اجتماعي مؤثر است. سجده مهم است. سجده مخ عبادت است. گاهي انسان نمي‌خواهد از سجده بلند شود، براي اينست که فطرت وصل به خداوند شده است. فعلاً تا به اينجا کافي است تا انشاء الله ادامه خطبه همام را در جلسات بعد بحث مي‌کنيم.   


Rss Services Print  - (9 Body)  Visitor Count: 1351
Add Comments
Name:
Email:  
User Comments:
کد امنیتی: تصویر امنیتیتغییر عکس