شاخه بندی اخبار


خطبه‌هاي نماز جمعه تهران به امامت آيت الله امامي کاشاني در تاريخ 11 ارديبهشت 1394

خطبه‌هاي نماز جمعه تهران به امامت آيت الله امامي کاشاني در تاريخ 11 ارديبهشت 1394

Date:1394/2/13

.


خطبه اول:

قال الله العظيم في کتابه الکريم: «وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلاً»[1]

خودم و همه عزيزان را به ورع و تقوا توصيه مي‌کنم. بحثم پيرامون عهد و پيمان بود و اينکه پيامبر اکرم(ص) سيره و روشي داشتند که سيره ايشان براي تمام جهان بشريت تابلو بسيار باعظمتي است که جامعه انسانيت را به کارهاي خير دعوت مي‌کند.

يک بخشي را در خطبه پيش بيان کردم. امروز ضمن تبريک و تحنيت فرا رسيدن ولادت حضرت اميرالمؤمنين(ع) به محضر امام عصر(عج) و نائب عزيزش حضرت آيت الله خامنه‌اي و تمام امت اسلام، بحث وفاي به عهد را از منظر اميرالمؤمنين(ع) بيان مي‌کنم. اميرالمرمنين(ع) تابلويي از  پيامبر اکرم(ص) بود بدين معنا که آنچه پيامبر اکرم(ص) از نظر ولايت داشتند (ولايتي که باطن نبوت است و تمامي ارزشها در آن است) به‌طور کامل در اميرالمؤمنين منعکس بود. عباس محمود ابقاط که از علماي سنّي برجسته مصر است، موسوعه‌اي وزين دارد که درباره اميرالمؤمنين (ع) مي‌نويسد: «ولد اميرالمؤمنين(ع) في جوف الکعبه»؛ علي در دل کعبه تولد يافت. بعد اين نويسنده مي‌گويد رمز ولادت حضرت علي(ع) در دل کعبه چيست؟ رمز اينست که علي(ع) در داخل کعبه صورت به زمين گذاشت. اين اعلاني به جامعه بشريت بود که سجده براي کعبه است نه براي بتها.

در روزي همچون فردا که ولادت حضرت اميرالمؤمنين(ع) است، خداي متعال با وضع تولد حضرت اميرالمؤمنين(ع) در دل کعبه اين حقيقت را به دنيا اعلام کرد که بت پرستي پايان پيدا کرده و اين سجده در برابر کعبه است نه در برابر بتها. وقتي هم حضرت به شهادت رسيد، همانطورکه بدايه ايشان در کعبه بود، نهايه حضرت هم در مسجد بود و لذا بين بدايه و نهايه، همه توحيد بود.

اين بحث، نکته مهمي دارد که جهان اسلام بايد به آن توجه کند. اين نويسنده اهل سنت مي‌نويسد ديني که علي(ع) داشت از دينداري ديگران ممتاز بود. او مي‌گويد ديني که ديگران(خلفاي قبل از حضرت علي(ع)) داشتند دين عبادت و اجراي احکام بود، ولي اميرالمؤمنين(ع) علاوه بر اينها دينش دين تأمل و تفکر بود. ديني بود که نشان داد جهان، جهاني است که به سوي فکر و علم و عقل پيش مي‌رود و علي(ع) چنين ديني را داشت.

در ادامه اين مطلب درباره فقه حضرت علي(ع) چنين مي‌گويد فقه حضرت علي(ع) فقه تأمل و تدبر و عدالت و انسانيت بود و اين درخشش در خود حضرت و در تمام اهل بيت حضرت علي(ع) و فرزندان ايشان کاملاً در تاريخ مشهود و معروف است.

بنده درباره مسئله عهد و وفاي به عهد از نهج البلاغه حضرت علي(ع) فرازهايي را عرض مي‌کنم.

اميرالمرمنين(ع) در نامه‌ 53 نهج البلاغه که مالک اشتر نوشته است، درباره اين نوشته‌اند که چگونه بايد رفتار کرد. در اينجا قبل از اشاره به فرازهايي از نامه اميرالمؤمنين(ع)، نکته‌اي را عرض مي‌کنم و آن اينست که آيه شريفه‌اي که تلاوت شد، آيه 34 سوره اسراء است که در ادامه آن آمده: «وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَزِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقيمِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلا»[2] اين به چه معناست و ارتباطش با وفاي به عهد چيست؟

يکي از شعبات وفاي به عهد اينست که در امور اقتصادي و معاملات با مردم بايستي عدالت را بکار برد زيرا اين وفاي به عهد است. وقتي شما کيل مي‌کنيد، درست ترازو را بکشيد و جنس را درست بدهيد. بعد مي‌فرمايد اينکه شخص به عهد خود وفا کند و جنس خوب به مردم بدهد و اين جنس واقعاً خوب باشد؛ و يا وقتي قراردادي بين دو نفر بسته مي‌شود، هر دو به آن عمل کنند، اينها همه براي خود افراد خير است. حتي اگر ظاهراً هم به ضرر آنها باشد نبايد عهد و پيمان را بهم بزنند که اين براي آنها خير است.

اين اجتماع را در مهد عدالت و فضيلتهاي نيکو تربيت مي‌کند يعني جهان بشريت جهاني براساس عدالت مي‌شود نه اينکه به طرف ظلم و اجحاف و عهدشکني برود. اين درست نيست. از کلمات بعضي از مفسرين به نظر مي‌رسد که منظور(ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلا) اينست که: براي تو هم که اين ميثاق را بستي و اکنون مي‌بيني در اين عهد و ميثاق ضرر کردي همين برايت خير و خوبي دارد که تأويل و پايانش براي تو بهتر است زيرا جامعه را به عدالت سوق مي‌دهد ولو تو در اين پيمان دچار خسارت شده باشي، ولي براي جامعه و فرزندانت خوب است و مسير را تميز مي‌کند و نمي‌گذارد افراد جامعه به سوي ظلم و ستم کردن بروند زيرا اگر افراد جامعه به سراغ ظلم بروند اين ظلم به همه لطمه مي‌زند. بنابراين اين نکته نشان مي‌دهد که با عهد چگونه بايد برخورد کرد.

حال در اينجا سخني را عرض مي‌کنم و آن اينست که شما کارمندان و شما که با ديگران قرارداد کاري بسته‌ايد و در ازاي آن حقوقي دريافت مي‌کنيد اين عهدي است که بسته‌ايد پس به عهد خود وفا کنيد و نگوييد "حقوقي که من دريافت مي‌کنم کم است، پس من هم به اندازه حقوقم کار مي‌کنم"؛ درصورتيکه اين اشتباه است شما با دولت قرار گذاشتيد که با اينقدر حقوق اين کار را انجام دهيد. پس اين به چه معني است که دير به سر کار برويد و يا زود از سر کار خارج شويد و يا به جاي پاسخگويي به ارباب رجوع به صحبت با ديگران بپردازيد!؟

عزيزان من! تمام اينها نقض عهد و پيمان‌شکني است. اگر عهد بسته‌ايم پس چرا رشوه و روابط در کارهاست! چرا در دستگاه اجرايي و قضايي پولهاي باطل گرفته مي‌شود!

به اين لقمه حلال قناعت کنيم و به سراغ لقمه حرام نرويم. به عهد خود وفا کنيم. «إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلا[3]»؛ اين عهد در قيامت به صورتي زيبا مجسم خواهد شد و خداوند به او خطاب خواهد کرد اي عه!د فلاني با تو چگونه عمل کرد؟ خواهد گفت درست و يا غلط عمل کرد و اين مسئله مهمي است.

 من در همينجا در کلمه «أوفوا بالعهد» قناعت کرده و کلام اميرالمؤمنين(ع) را در معاهده با دشمن مي‌خوانم. ببينيد اين کلمات امير(ع) در رابطه با دشمنان است که خطاب به مالک فرموده‌اند. بنده سه جمله از اين خطابه ايشان را بيان مي‌کنم:

«ان عقدت بينک و بين عدوک عقدة او البسته منک ذمة، فحط عهدک بالوفاء»؛ اي مالک! اگر بين خودت و دشمنت پيماني بستي اين عهد را نشکن.

«و ارع ذمتک بالامانة»؛ امين باش!

 «و اجعل نفسک جنة دون ما اعطيت»؛ جانت را در برابر عهد سپر کن! يعني عهد آنقدر بزرگ است که بايد جانت را در برابر آن سپر کني. عزيز من! جانت را در برابر عهد سپر کن. به مال و اجناس قاچاق و رشوه‌ها روي نياور که مال حرام به زن و بچه مي‌دهي. ما بايد از اين زندگي آلوده بپرهيزيم.

ايام، ايام البيض است و ماه رجب ماه توبه است. بياييم در اين ايام استغفار کنيم. براي اعتکاف مساجد ما از فردا مملو از جوانان و گروه‌هاي مختلف مردم است. اين اعتکاف چيست؟ اعتکاف يعني با خدا بودن؛ زيرا خانه خداست و همه کارها را به خدا دانستن و به خدا متصل شدن.

 همانطوريکه معتکفين ما در اين سه روز تمرين مي‌کنند که در تمام سال با خدا باشند، براي ما هم که در اعتکاف نيستيم چنين است. از خدا بخواهيم که در اين ماه توبه و استغفار عهدها را نقض نکنيم. اگر تاکنون پيمانها را شکستيم، ديگر پيماني را نشکنيم. بسياري از برهم ريختگي زندگيها براثر طلاق به خاطر نقض عهدها است. از اين کارها با استغفار توبه کنيم.

جمله اميرالمؤمنين(ع) به مالک چنين است که اگر با دشمن عهد بستي به عهدت عمل کن!

 حقوقدانان جهان بشريت و تمام دنيا بايد بشنوند که  حقوق در دنيا چيست؟ آنان که اسلام را تحقير مي‌کنند آنهايي که اوباشي را به عنوان تکفيري درست مي‌کنند و يا کاريکاتور درباره پيامبر اکرم(ص) مي‌کشند و آنهايي که قصد فريب و انحراف جوانان را دارند (همانطوريکه رهبر معظم انقلاب در نامه‌شان به جوانهاي اروپا فرمودند که فريب يک مشت افراد قدار را در دنياي استکبار را نخورند) بشنوند که اميرالمؤمنين(ع) مي‌فرمايد: «واجْعَلْ نَفْسَك جُنَّةً دُونَ ما أَعْطَيْت‏»؛ «مالک! اگر با دشمن قرارداد بستي، جان خودت را بر سر دست بگير و فدا کن تا وفاي به عهد کني».

«ولَكِنِ‏ الْحَذَرَ كُلَ‏ الْحَذَرِ مِن عَدُوِّك فَإِنَّ الْعَدُوَّ رُبَّمَا قَارَبَ لِيَتَغَفَّلَ فَخُذْ بِالْحَزْمِ، واتَّهِمْ فِي‏ ذَلِك حُسْنَ الظَّنِّ، و إِنْ عَقَدْتَ بَيْنَك و بَيْنَ عَدُوِّك عُقْدَةً، أو أَلْبَسْتَهُ مِنْك ذِمَّةً، فَحُطْ عَهْدَك بِالْوَفَاءِ»[4]؛ وقتي با دشمن قرارداد مي‌بندي، بسيار مراقب باش! دشمن گاهي مي‌خواهد انسان را غافل کند، مواظب باش در غفلت نيفتي خيلي با احتياط صحبت کن! با احتياط قدم بردار! ولي با آرامش و با اطمينان و تدبير سخن بگو و قرارداد را بنويس و حسن ظن به دشمن نداشته باش.

اين جمله‌اي که رهبر معظم انقلاب خطاب به تيم مذاکره کننده ما بيان مي‌کنند واقعاً اين جمله اميرالمؤمنين(ع) است که صبر داشته باش و با تدبير و آرامش قدم بردار، ولي در عين حال مراقب باش که دشمن تو را غافل نکند که بحمدالله تيم مذاکره ما چنين هستند و اميدواريم کشوري که در سايه امام زمان(ع) زيست مي‌کند مورد مدد امام زمان(عج) قرار بگيرد.

جمله سوم اينست که: «ولا تَخِيسَنَّ بِعَهْدِك‏، وقَدْ جَعَلَ اللَّه عَهْدَهُ و ذِمَّتَهُ أَمْناً أَفْضَاهُ بَيْنَ الْعِبَادِ بِرَحْمَتِه‏» مالک! عهدت را نشکن، اي مالک! وقتي با دشمن پيمان مي‌بندي، بدان خداوند پيمان را قرار داده که جامعه بشري آرام زندگي کند (هر کس هست، چه دوست چه دشمن) وقتي با آن قرارداد مي‌بندي به اين قرارداد و عهد عمل کن.

در ادامه دارد: «فَلا إِدْغَالَ ولا مُدَالَسَةَ، ولا خِدَاعَ فِيهِ، ولا تَعْقِدْ عَقْداً تُجَوِّزُ فِيهِ الْعِلَل، ولا تُعَوِّلَنَّ عَلَى لَحْنِ قَوْلٍ بَعْدَ التَّأْكِيدِ والتَّوْثِقَة‏»؛ در اين پيمان دغل بازي نکن! تدليس نکن! خدعه و نيرنگي در آن نکن! با عباراتي چند پهلو پيماني نبند که بتواني روزي فرار کني و به همان عبارات تکيه کني و فرار کني.

حقوقدانان بشر ببينيد کجا اين حقوق را پيدا مي‌کنيد! کجا اين حرف را پيدا مي‌کنيد که منادي اسلام بگويد که اين عهد ميان هر کس هست بايد عمل شود زيرا رحمتي است در بين جوامع بشري از سوي خدا. حضرت مي‌فرمايد: به عهد عمل کن وقتي هم الفاظي را بکار مي‌بري دنبال الفاظ چند پهلو نرو که بتواني روزي فرار کني. کلماتت روشن، محکم و باحساب باشد و روي سخنانت بايست.

«ولا يَدْعُوَنَّك ضِيقُ أَمْرٍ لَزِمَك فِيهِ عَهْدُ اللَّه إِلَى طَلَبِ انْفِسَاخِهِ بِغَيْرِ الْحَق‏»؛ اين جمله‌اي عجيب است اگر تدبير کردي و با دشمن قرار دادي بستي و امضاء هم کردي بعد فهميدي اين قرارداد به ضرر تو است عهد را نشکن، زيرا اگر حتي فهميدي به ضرر تو است اين عهد را نشکني بهتر است از اينکه عهد را بشکني و عدل و آرامش را در روي زمين به هم بزني.

حال خطاب من به کساني است که با تيم مذاکره‌کننده ما صحبت مي‌کنند و مي‌گويند ما ايمان نداريم ما اعتماد به ايران نداريم. اين فکر اسلام و سياست علوي است؛ منادي سياست علوي رهبري فقاهت و عدل و نظام جمهوري اسلامي است. تيم مذاکره‌کننده بر همين پايه سخن مي‌گويد. بنابراين بي اعتمادي به شماست. خود شما چنين هستيد از اعمال و روش شما مشخص است که چگونه جهان را با کارهايتان بهم مي‌ريزيد آن وقت جمهوري اسلامي را متهم به عدم اعتماد مي‌کنيد اگر جمهوري اسلامي مي‌گويد ما براساس ام پي تي به همان اندازه صلح آميز بودن انرژي هسته‌اي ايستاده‌ايم و قصد توليد سلاح هسته‌اي نداريم، اين تفکر و منطق و سياست اين نظام است که براساس سياست علوي است. ولي شما چطور؟ سياست شما، نه تنها سياست ديني و مسيحي نيست، بلکه متأسفانه انساني هم نيست. متأسفانه ديشب ديديم که کنگره آمريکا مصوبه‌اي را تصويب کردند که عراق بر سه دسته تجزيه شود: سني، شيعه و کرد. البته ملت عراق ملتي بيدار و هوشيار است و با فتواي مرجعيت حرکت مي‌کند و در دهان کنگره خواهد زد.

ان شاء الله اين آرزويي که استکبار براي کشورهاي اسلامي دارد را به حول و قوه الهي به گور خواهد برد.

 

 خطبه دوم:

قال الله العظيم في کتابه الکريم: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا آمِنُوا»[5]

خودم و همه عزيزان را به ورع و تقوا توصيه مي‌کنم. بحثم در خطبه دوم در رابطه چند نکته است. نکته اول اينکه روز کارگر است و درباره کارگر رهبر معظم انقلاب، مطالب عالي فرمودند که به‌طور خلاصه عرض مي‌کنم.

مطلب اول اينست که کار، توليد و سرمايه عبادت است. سرمايه‌گذار و کسي که کار مي‌کند عبادت مي‌کند و داراي اجري بسيار است. بنابراين کساني که سرمايه دارند و کساني که مشغول کار هستند به عبادت بودن کارشان توجه کنند.

حديث شريفي از پيامبر اکرم(ص) است که ابن حجر عسقلاني در کتاب الاصابه در جلد سوم به نظرم در صفحه 72 آورده است.. پيامبر اکرم(ص) از غزوه تبوک برمي‌گشتند و سعد بن معاذ انصاري به استقبال پيامبر آمد. پيامبر اکرم(ص) ديد دستان او پينه زده است به او فرمود: «ما هذا الذي أرى بيدك»  اين چيست در دستان تو؟ چرا دستانت پينه زده است؟

سعد بن معاذ گفت: «من اثر الْمَرِّ والمسحاة أضرب و أنفق على عيالي؛ در اثر کلنگ زدن به زمين و کار کردن دستانم اينطور شده است».

پيامبر اکرم(ص) خم شد و دستان او را بوسيد. اين حديث را شيعه و سني نقل کرده‌اند. نکته اين حديث چيست؟ اين حديث ارزش کار را نشان مي‌دهد.

عزيزان من! بدانيد کار بايد کاري باشد که خدا بپسندد. آيه شريفه‌اي که در ابتداي خطبه دوم خواندم، نکته است. معناي آن اينست: اي کساني که ايمان آورده‌ايد، ايمان بياوريد. اين که ايمان آوردند، ايمان بياورند چه معنايي دارد؟ يکي از بهترين بيانها در اين باره اينست که اگر ظاهر ايمان است، باطن شما هم ايمان باشد. واقعاً کار باشد؛ يعني نوع کار، جنس و ظرافت کار، ساعات کار را رعايت کند، خوب کار کند و کار را خوب از آب دربياورد و در کارش تدبير و تخصص لازم را بکار ببرد. سرمايه‌داران سرمايه را در داخل کشور خرج کنند، خانواده را از رشوه و مال حرام و قاچاق خرجي ندهد.

اي زنان و فرزندان! اگر پدران و همسران شما از جنس قاچاق استفاده مي‌کنند يا از رشوه استفاده مي‌کنند آنها را نهي کنيد، به آنها بگوييد. گفتن اثر دارد، ولي با او بحث نکنيد. شايد روزي پشيمان شود. ماه رجب است اي کساني که با قاچاق و پولهاي حرام ثروت خود را زياد مي‌کنيد، قبل از آنکه در گودال قبر بخوابيد توبه و استغفار کنيد. کار داراي ارزش است.

نکته دوم درباره کار اينست که توليد و کار کشور را تقويت مي‌کند، حل مشکلات در کشور است نه در لوزان و نيويورک و مذاکرات. گرچه اينها نقش دارد، وليکن نکته مهم اينست که حرکت کشور براساس اقتصاد سالم بايد باشد و نجات کشور از مشکلات به دست خود ماست و همين توليد و فعاليتهاي پيرامون آن موجب اقتدار کشور و پشتوانه‌اي براي تيم مذاکره کننده مي‌شود که دشمن به سخنان ياوه و کلمات پوچ و بي‌هدف نپردازد وقتي اقتصاد چنين بود تيم مذاکره کننده هم مي‌تواند محکم صحبت کند.

ملت ما با شعور و فهمي که دارند نخواهند گذاشت که دشمن بر کشور چيره و مسلط شود. استفاده از توليد داخلي، فقر و بيکاري را از بين مي‌برد. ملت ما بايد استفاده از کالاهاي خارجي را بر خود تحريم کنند، مگر در جاهايي که ضرورت اقتضا مي‌کند که بحث جدايي است.

«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا آمِنُوا»[6] يعني براساس ايمان عمل کردن، باور کردن اينکه توليد و سرمايه‌گذاري داخلي ارزشمند است. باور کردن اينکه مصرف خارجي غلط است و استفاده از توليدات داخلي بسيار عالي است همه اين باورها در «آمِنوا» است. اين باور تصديق مي‌خواهد.

در اينجا جمله‌اي هم راجع به استاد شهيد مطهري عرض کنم. استاد شهيد مطهري گرچه از نظر ابتکار علمي و ذوق و علم کم نظير بود ولي يکي از ويژگيهاي او باور ايشان بود، علم را باور داشت، به اذن ايمان داشت، ايشان بعضي مواقع مي‌فرمود بعضي از دوستانم به من مي‌گفتند به جاي طلبگي پزشکي بخوان درآمدت چنين خواهد شد. من در فکر بودم. به بحث امام رفتم. درس ايشان در رابطه معلول و علت و رابطه اين دو بود. اين رابطه را متوجه شدم، وقتي از پاي درس ايشان بلند شدم به نظرم آمد دنيا در برابر اين فهمي که دارم کمتر است. استاد شهيد مطهري براساس اين باور و تفکر ديني، با اين ايمان و ايدئولوژي کتابهايي را نوشت تا نسل جوان را با مسائل اسلامي آشنا کند. اين باور او بود. استادان و معلمان ما هم بايد چنين باشند به کتاب و درس و کلاس و شاگرد ايمان داشته باشند، براي خدا و رشد بچه‌ها کار کنند، اين موجب بالا رفتن ارزش معلم مي‌شود. اين در رابطه با روز معلم بود. جمله آخرم هم در رابطه با يمن و عربستان سعودي است. خطابم ملت عربستان است نه دولت اين کشور و جهان استکبار، زيرا خطاب قرار دادن آنها فايده‌اي ندارد. به ملت عربستان و عربهاي کشورهاي اسلامي عرض مي‌کنم و مي‌گويم مگر شما مسلمان نيستيد؟! به اين آيه توجه کنيد: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا آمِنُوا»[7] اين آمنوا جايش کجاست؟ دولتي که بزرگ و کوچک را مي‌کشد، فرودگاه صنعا را بمباران مي‌کند و جلوي ارسال کمکهاي دارويي و غذايي را مي‌گيرند، اينها در کجاي جهان انسانيت قابل قبول است! ملت عربستان! ملت عربي! که در کشورهاي ديگري هستيد، چرا سکوت کرديد! سکوت شما در برابر اين جنايات دولتها موجب شريک شدن شما در اين گناه بزرگ مي‌شود. شما در کوچه‌ها و خيابانها مساجد زيادي مي‌سازيد و مرتب قرآن مي‌خوانيد و قرآن را حفظ مي‌کنيد «آمِنوا»؛ ايمان بياوريد  و قرآن را باور کنيد، عمل به دين کنيد، اگر شما ملت عرب به دين عمل کنيد، دولتهايتان نمي‌توانند در دنيا اينقدر عربده بکشند، اگر بدانند ملتها با آنها مقابله مي‌کنند نمي‌توانند اينطور در کشورهاي ديگر از جمله سوريه، عراق، فلسطين و مخصوصاً در يمن جنايت کنند  و مردم را به خاک و خون بکشند. خدايا به حق اين روزهاي ماه رجب، که ماه دعا و راز و نياز با تو است، صاحب ما امام زمان را هرچه زودتر برسان و توطئه‌هاي دشمنان را به خودشان باز گردان و مظلومان يمن را نجات بده.

منابع:

[1].اسراء/ 34.

[2]. اسراء/ 35.

[3]. اسراء/ 34.

[4] احمدى ميانجى، على، مكاتيب الأئمه عليهم السلام - قم، چاپ: اول، 1426ق.

[5]. نساء/136.

[6]. همان.

[7]. همان.

 


Rss Services Print  - (8 Body)  Visitor Count: 1364
Add Comments
Name:
Email:  
User Comments:
کد امنیتی: تصویر امنیتیتغییر عکس